FESTO EN TULUZO!
2010.01.15
Toulouse accueillera cet été une grande rencontre internationale ! “FESTO”, la rencontre organisée chaque année par l’association des jeunes espérantistes français, aura lieu du 13 au 20 août 2010 sur le campus de l’université Paul Sabatier.
Une occasion à ne pas rater pour tous ceux qui veulent parler espéranto, rencontrer des jeunes d’horizons divers, dans une ambiance festive.
Le programme sera prochainement disponible. On en reparlera bientôt !
PABLO NERUDA (1904 – 1973)
2010.01.10
Sur ce blog, vous avez pu déjà lire un article sur le projet de choeur destiné à chanter le Canto General de Pablo Neruda en espéranto. Jacques Caubel nous propose un petit résumé en espéranto de la vie du poète chilien.
Jen resumo de la vivo de la fama ĉilia poeto. Li naskiĝis en 1904, sed lia patrino mortis la saman jaron. Studento en Santiago, li ĉiutage verkas poemojn. Poste, li multe vojaĝis kaj estis konsulo en tre diversaj landoj: sinsekve en Cejlono – la nuna Srilando – (1928), en Javo, Singapuro, Bonaero (Buenos Aires), Barcelono, Madrido (1936).
Eksigita de sia ofico, li ekloĝas en Parizo. En 1938, lia patro mortas en Temuco, la ĉefa urbo de la « Mapuĉoj », tiuj indianoj, kiujn la hispanaj konkirintoj nomis « Araŭkanoj », probable laŭ la termino ‘araŭkario » (sud-hemisfera konifero). La saman vesperon li ekverkas poemaron, kiu iĝos la Ĝenerala Kanto …
En 1946, Gonzalez-Videla elektiĝas prezidanto de la ĉilia respubliko per subteno de la komunistoj. Neruda iĝas ministro pri propagando.. Sed jam en 1947 Videla ekatakas siajn apogintojn. Neruda protestas en la senatejo; finfine estas ordonata lia enkarcerigo. Sed li kaŝas sin ĉe aktivuloj, kie li finskribas sian Ĝeneralan Kanton.
En februaro 1949 li fuĝe trarajdas la andan kordileron kun sia manuskripto kaj … unu aŭ du boteloj da vino ! En 1950 eldoniĝis la Ĝenerala Kanto en Meksikourbo. En 1952 finiĝas la diktaturo. Neruda revenas Ĉilion, ekhavas trian kunulinon, vojaĝas foren.
En 1969 li intencas iĝi prezidanto de Ĉilio, sed lasas Allende kandidatiĝi kaj elektiĝi. Tamen la 11-an de septembro 1973, puĉo alportas la diktaturon de Pinochet. Tuj poste la du (aŭ tri) domoj de Neruda estis disrabitaj. Li mortis pro kancero la 23-an de septembro en Santiago.
Tiu resumo fontas de la libro de Claude Couffon: Pablo Neruda, Chant Général; traduction, glossaire et chronologie, Gallimard, 1977, 562 pages.
Jacques Caubel
En Bjalistoko por unu jaro (4)
2010.01.06
Tempo flugas. La jaro 2010 jam komenciĝis, kaj post malpli ol du monatoj venos la momento forlasi Bjalistokon kaj retrovi mian antaŭan vivon en Tuluzo.
2009 estis la jaro de la 150-a naskiĝdato de Zamenhof, jubileo kiu kaptis sian plej vastan simbolecon en lia naskiĝurbo. La Zamenhof-tagoj de Bjalistoko estis sufiĉe grava evento, kiu kolektis ne nur esperantistojn el diversaj partoj de Pollando, sed ankaŭ el aliaj landoj. La programo okupis entute 5 tagojn, kun prelegoj, spektakloj (inter kiuj ironia teatraĵo pri la vivo de la Majstro, verkita de liceanino!) kaj koncertoj. Tiu riĉa programo allogis ne nur esperantistojn sed ankaŭ simplajn bjalistokanojn.
En tiu lasta etapo de mia volontulado, mi kunlanĉis kun Przemek la bjalistokan “Lingvokafejon”, regula rendevuo por praktiki lingvojn. Ni elektis por ĝi simbolan lokon: la kafejon Esperanto, ĉe la centra bazarplaco. Okazinte jam dufoje, ĝi kolektis pli ol 60 gastoj logitaj de tiu tute nova spaco por babili en fremdaj lingvoj. Sukceso, kiun rimarkis la loka gazetaro.
La lastaj semajnoj forkuros tiel rapide, ke mi povas jam bilanci. Kia mi revenos hejmen? Kun multaj riĉigoj, pli firma memfido, multaj memoroj bonaj aŭ malpli bonaj, kaj granda dankemo al la tiuj bjalistokanoj, kiuj ĉion faris por bonvenigi min kaj glatigi mian restadon inter ili. Mi certas, ke estontece mi revizitos ilin, kaj Bjalistokon.
Le 20 décembre a eu lieu la traditionnelle Zam’festo qui, malgré le mauvais temps et la date un peu tardive a réuni 42 convives venus de Toulouse et d’autres départements de la région dans une ambiance festive et autour d’un repas serbocroate.
Le concept, cette année avait été un peu modifié. Nous n’avions qu’un seul spectacle, mais quel spectacle !!! Durant presque 2 heures, FaMo au chant et à l’accordéon et Monsieur Tarek au derbouka (percussion du Maghreb), nous ont enchantés, surtout FaMo avec ses facéties linguistiques.
Sur une idée de Marion, le libroservo était ouvert à toutes les associations présentes qui désiraient s’installer et nous avions proposé un mini forum des associations où chacun a pu s’informer et papoter avec son voisin ce qui, les années précédentes, ne pouvait pas se faire par la densité du programme artistique.
EKC, les Cheminots et EUROKKA remercient tous ceux qui ont participé et invitent les autres à venir l’année prochaine encore plus nombreux.
La secrétaire d’EKC, Kiki (Christine Vidotto)
Ni kantos la CANTO GENERAL
2009.10.28
Jam duan fojon semajnfine kuniĝis deko da korusanoj, kiuj lernas la faman verkon « Canto General » de Pablo Neruda, la fama ĉilia poeto. Ĝin muzikigis Nikis Theodorakis, greko 84-jara. La verkon esperantigis Georges Lagrange, kaj simpligitan aranĝon kantos kvindeko da homoj dum la SAT-amikara kongreso en Saint-Brieuc, ĉe Pasko 2010.
Jacques Caubel gvidas la studadon en Midi-Pyrénées. La laboro malfacilas, ĉar la ritmoj de la muziko estas malregulaj. Multaj kantantoj venas al Tuluzo de malproksime (Pau, Brive, Béziers). Krome dum la tuluza provludo la 25-an de oktobro venis kvar novaj korusaninoj. Ĉu ni sukcesos en tiu ĉi projekto ? « Eble », diras Jacques; « Certe, ĉar ĉiuj tre entuziasmas! », diras Jeannette.
Fine de novembro ni kunvenos denove en Tuluzo, kun Franjo LEVEQUE, kiu venos speciale de Bretonio por kantigi nin.
Jacques et Jeannette
Por la okcitana lingvo!
2009.10.26
Une trentaine d’espérantistes, venus de Toulouse, de la région, en force de Catalogne, de Lyon, et même de Belgique se sont joints samedi dernier à la manifestation “Anem Òc ! per la lenga occitana !” organisée à Carcassonne pour la langue occitane.
Le matin sur le village occitan, alors que des bus déversaient des milliers de manifestants venus de tous les coins d’Occitanie ou de Catalogne, nous avons tenus un petit stand de présentation de l’espéranto, avec quelques ouvrages bilingues occitan/espéranto.
Nous avons aussi distribué des centaines de fulhetons qui présentent en occitan l’intérêt de l’espéranto pour les langues minorisées et les avantages de la langue internationale (Merci à Farri pour le fulheton) .
Les échanges autour du stand ont été très intéressants et la plupart des personnes nous a fait part de leur sympathie et de leur interêt pour l’espéranto.
Ce sont ensuite près de 25000 personnes qui ont manifesté jusqu’aux remparts de la cité. Une vraie capitade (réussite) pour la mobilisation !
Le soir, un riche programme musical a clôturé la journée en chansons et en danses, en première partie de soirée sur le village occitan, en deuxième au village voisin de Vilagalhenc.
Cette journée a été aussi l’occasion de rencontrer d’autres espérantistes catalans ou d’autres régions avec qui nous avons pu discuté de projets futurs pour renforcer notamment nos liens, et les liens entre l’espéranto et la langue et la culture d’oc.
Une journée riche et pleine de rencontres et de projets, alors ce n’est pas si grave si on est rentrés très tard et très fatigués…
La dua vespero de Yoandra kaj Norberto
2009.10.23
La dua vespero de Yoandra kaj Norberto, niaj du kubaj invititoj, okazis en Belcastel, en Tarn. Ni estis dek sep ĉirkaŭ la tablo, niaj du amikoj, kvar esperantistoj de Tuluzo kaj anoj de la grupo de Lavaur. Ĉiu el ni estis alportinta kelkajn specialaĵojn (fungojn, kolbason, salatojn ktp…). Yoandra miris pri la aŭtunaj fruktoj, ĉefe pri la vinberoj, la pomoj kaj la piroj, kiuj ŝajnis al ŝi veraj eksterordinaraĵoj!
Brulis fajro en la kameno. Feliĉe, ĉar yoandra ne bone eltenis la eŭropan malvarmon. Ŝi restis la tutan vesperon apud la fajrejo.
Pluraj ĉeestantoj estis vizitintaj Kubon, interalie Sylvie, de Lavaur, kiu vivis tie plurajn jarojn. Ĝi ne estis speciale organizita renkontiĝo, sed pli ĝuste agrabla vespermanĝa babilado. Niaj kubaj amikoj estis forlasontaj Tuluzon la sekvantan tagon al Béziers. Bonan finon de vojaĝo!
Verkis LA GRUPO DE LAVAUR
Nia vojaĝo en Brazilo
2009.10.07
Unue, Marion petis al mi, tiel ĝentile ke mi ne povis rifuzi. Due, mi finfine kaptis en Amazonio la estron de tiu blogo: la krokodilo (vidu la foton!). Trie, ni renkontis tre interesajn esperantistojn en Manaus dank’al Pasporta Servo: Ĥodrigo kaj Maria.
Ili estas tre eksterordinara paro: ŝi estas danino (ŝi estis en Manaus dum la ferioj), li estas brazilano, ambaŭ estas gestudentoj kaj ili interparolas nur esperante. Efektive, Maria ankoraŭ ne parolas la portugalan lingvon kaj Ĥodrigo ne parolas la danan, kaj ili pensas ke esperanto estas pli facila kaj efika ol la angla.
Ili gastigis nin kaj ni vizitis Manaus kun ili, parolante esperanton (Maria parolas ankau la francan do ni aligatoris kelkfoje, sed ne diru al mia kaptito!). Ni travivis du agrablajn vesperojn kaj ni amikiĝis kun ili.
Tiu ekzemplo pruvas ke esperanto funkcias kaj povas fabriki amon kaj amikecon. Ankau la vojaĝresto estis tre interesita, ni renkontis tre simpatiajn gebrazilanojn, ni malkovris brazilan kulturon (gastronomio, muziko kaj futbalo!) en Rio de Janeiro, Foz de Iguacu, Salvador de Bahia, Sao Luis, kaj Fortaleza, sed ĝi ne rilatas al esperanto, do mia kaptito ordonis ke mi ne diru plu!
Samy kaj Sandra
Un vélo espérantiste sur le Capitole
2009.10.03
L’après-midi du 28 septembre, de drôles de machines se sont rassemblées place du Capitole… Des vélos couchés, appelés aussi vélocars, vélos horizontaux, bents ou kuŝbicikloj… Il était même possible d’en essayer certains, et quelques passants se sont lancés courageusement au milieu de la foule.
Parmi les sympathiques propriétaires de ces machines, Mathieu, toulousain qui réalisa en tour du monde en vélo couché, et Marc qui fait partie d’une petite entreprise écolo, alia ciklo*, basée à Oloron-Ste-Marie et qui fabrique et vend …des vélos couchés.
Un des ses buts est de privilégier une construction la plus locale possible, à chaque fois que c’est possible, en utilisant des matériaux “écologiques” . Un autre vélo et une autre façon de le construire ! Une démarche sympathique et pas aisée, à l’heure où la plupart de nos vélos ou pièces de vélos sont fabriquées en Asie sans aucun souci environnemental .
Alia ciklo, c’est un nom qui parlera forcément à tous ceux qui connaissent l’espéranto, et ce n’est pas un hasard. Deux des trois partenaires sont espérantistes et ils font la promotion de la langue internationale non seulement dans le nom de leur entreprise mais aussi sur son site et dans ses plaquettes de présentations (bilingues français /espéranto).
Cherchez le point vert ! C’est l’alia unu (le premier prototype commercialisé) !
J’ai pu essayer la bête lors de 2 tours de place du Capitole, les sensations sont différentes par rapport à un vélo “classique” mais on se fait vite à la nouvelle position, bien plus confortable. Bon j’ai encore à travailler l’atterrissage mais j’espère avoir l’occasion bientôt de faire d’autres essais.
Quand à Sébastien, un des nouveaux membres d’EKC, il parait qu’il a commandé un “alia unu” au père noël!
Moi j’attendrai peut-être l’”alia du”, celui avec les petites roues.
Le soir, Marc et Matthieu ont gentiment accepté de participer à notre émission Esperanto Magazino sur Canal Sud, si vous voulez en savoir plus sur leurs aventures, vous pouvez réécouter l’emission ici
*Alia ciklo = un autre cycle, un autre vélo
Mia Universala Kongreso en Bjalistoko
2009.09.06
La Bjalistoka universala kongreso estis jubilea, ĉar 2009 estas la 150-a datreveno de la naskiĝo de L.L Zamenhof, kaj tial okazis en Bjalistoko, lia naskiĝurbo.
Mi decidis partopreni ĝin, i.a. ĉar mi supozis, ke ĝi estos riĉe kaj bone organizita, kaj ankaŭ ĉar Pollandon mi neniam vizitis antaŭe.
Miaj esperoj estis tute konfirmitaj, la programado kaj organizado estis modelaj.
Rakontu do ! Nu, en UK oni devas elekti, ĉar minimume 3 au 4 programeroj okazas samtempe… Mi do donis prioritaton al la sesioj pri la kongresa temo (“Krei pacan ponton inter la popoloj”: Zamenhof Hodiaŭ. »), la sesiojn de la Internacia koruso, kaj kompreneble la spektaklojn.
Unue pri tiu tria kategorio: ĝi estis tiom abunda, ke mi tute ne povis ĝui ĉiujn, neniu cetere povis, ĉar okazis ĉiuvespere spektakloj kaj ene de la kongresejo kaj en la urbocentro. Ekzemple, iun vesperon min regalis koncerto de JoMo, en publika parko de Bjalistoko, kie la publiko konsistis, krom el multaj kuloj (!), duone el neesperantistaj loĝantoj. Almenaŭ du mil homoj entuziasmiĝis por la kanzonoj de Jomo kaj Kim, tiel ke ili ne sentis la kulo-pikojn. Kim akompane de sia akordiono kantis kelkajn siajn plej grandajn sukcesojn (Sola…) kaj Jomo prezentis siajn diversajn muzikstilojn, kaj kantis en multaj lingvoj. Li dialogis kun la publiko, tiel en esperanto, kiel en la pola. El tri teatraĵoj, mi sukcesis spekti du : La domo sur la landlimo estas burleskaĵo pri la temo de absurdaĵo de landlimoj. Ĝin ludis la bialistoka teatra kompanio, kiu ne parolas esperanton, sed ĉion lernis parkere. La rezulto estas mirinda. Sinjoro Ludoviko estas monologo, en kiu oni malkovras kortuŝajn sed ankaŭ neatenditajn facetojn de la Zamenhofa personeco, aŭtorita kaj ludita de Georgo Handzlik (jes, la Bardo sen barbo, kiu ankaŭ regalis nin per koncertoj de siaj kanzonoj…). Mi ne sciis, ke li estas tiel multtalenta, kaj vere profesie aktoras. La trian teatraĵon – ankaŭ monologon pri Zamenhof, Doktoro Esperanto, de la italo Mario Migliucci – mi ne sukcesis spekti vive, sed mi aĉetis la DVD-on en la libro-servo, kaj povas aserti, ke ĝi estas tute bonkvalita spektaklo. Ĝi estis unue prezentita en Italujo, en itala, kun granda sukceso, kaj oni poste tradukis ĝin al esperanto. La DVD havas ambaŭ versiojn. Krome estis koncerto de klasika kantistino, kaj multaj danco-spektakloj, kiuj prezentis vastan panoramon de polaj popoldancoj.
« Krei pacan ponton inter la popoloj”: Zamenhof Hodiaŭ » : estis tre interese partopreni, sub gvidado de Dro Humphrey Tonkin, la diskutojn pri tiu temo. Mi jam preparis min pri la temo antaŭe, sed mi multon lernis kaj povis interŝanĝi opiniojn kaj vidpunktojn kun diverslandaj esperantistoj. D-ro Tonkin estas ne nur elokventa oratoro, sed ankaŭ pedagogo, kaj li tre efike aranĝis dividon de la partoprenantoj en dekhomaj grupetoj, en kiuj oni debatu kaj raportu al la podiaj debatantoj. Tiel en tri unuhorajn sesiojn, ni esploris la temon, kaj rezultiĝis, danke al sintezaj mensoj, la kongreso-rezolucio. Por aŭskulti D-ron H. Tonkin prezenti la temon :
http://esperanto.cri.cn/581/2009/08/21/1s101491.htm
Legi la rezolucion : http://eo-eo.facebook.com/note.php?note_id=108510553540
Apenaŭ mi havis tempon por viziti la urbon Bjalistoko, sed post la fino de la kongreso, mi kaj mia fratino partoprenis postkongresan ekskurson, kvartagan, al Varsovio, Krakovio, la koncentreja muzeo en Auschwitz, kaj Chestochowa, en tre internacia etoso kaj sub gvido de bona ĉiĉeronino Nina. La kvar tagoj estis emociplenaj, kaj ni finis nian vojaĝon kiel gasto de mia amikino Tereza Nemere, kiu nin gastigis en Torun, ĉarma urbo kun multaj mezepokaj spuroj, dum tri tagnoktoj. Pasporta servo estas nepra komplemento de ĉiuj esperanto-aranĝoj !
