PABLO NERUDA (1904 – 1973)

2010.01.10

Sur ce blog, vous avez pu déjà lire un article sur le projet de choeur destiné à chanter le Canto General de Pablo Neruda en espéranto. Jacques Caubel nous propose un petit résumé en espéranto de la vie du poète chilien.

Jen resumo de la vivo de la fama ĉilia poeto. Li naskiĝis en 1904, sed lia patrino mortis la saman jaron. Studento en Santiago, li ĉiutage verkas poemojn. Poste, li multe vojaĝis kaj estis konsulo en tre diversaj landoj: sinsekve en Cejlono – la nuna Srilando – (1928), en Javo, Singapuro, Bonaero (Buenos Aires), Barcelono, Madrido (1936).

Eksigita de sia ofico, li ekloĝas en Parizo. En 1938, lia patro mortas en Temuco, la ĉefa urbo de la « Mapuĉoj », tiuj indianoj, kiujn la hispanaj konkirintoj nomis «  Araŭkanoj », probable laŭ la termino ‘araŭkario » (sud-hemisfera konifero). La saman vesperon li ekverkas poemaron, kiu iĝos la Ĝenerala Kanto …

En 1946, Gonzalez-Videla elektiĝas prezidanto de la ĉilia respubliko per subteno de la komunistoj. Neruda iĝas ministro pri propagando.. Sed jam en 1947 Videla ekatakas siajn apogintojn. Neruda protestas en la senatejo; finfine estas ordonata lia enkarcerigo. Sed li kaŝas sin ĉe aktivuloj, kie li finskribas sian Ĝeneralan Kanton.

En februaro 1949 li fuĝe trarajdas la andan kordileron kun sia manuskripto kaj … unu aŭ du boteloj da vino ! En 1950 eldoniĝis la Ĝenerala Kanto en Meksikourbo. En 1952 finiĝas la diktaturo. Neruda revenas Ĉilion, ekhavas trian kunulinon, vojaĝas foren.

En 1969 li intencas iĝi prezidanto de Ĉilio, sed lasas Allende kandidatiĝi kaj elektiĝi. Tamen la 11-an de septembro 1973, puĉo alportas la diktaturon de Pinochet. Tuj poste la du (aŭ tri) domoj de Neruda estis disrabitaj. Li mortis pro kancero la 23-an de septembro en Santiago.

Tiu resumo fontas de la libro de Claude Couffon: Pablo Neruda, Chant Général; traduction, glossaire et chronologie, Gallimard, 1977, 562 pages.

Jacques Caubel

Advertisements

Respondi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Ŝanĝi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Ŝanĝi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Ŝanĝi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Ŝanĝi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: